# Shadow AI

Korzystanie przez pracowników z zewnętrznych narzędzi sztucznej inteligencji bez zgody i nadzoru organizacji, na przykład wklejanie dokumentów firmy do publicznego czatu z prywatnego konta.

- Adres: <https://pelnomocnikcyber.pl/slownik/shadow-ai/>
- Aktualizacja: 29.09.2026
- Licencja: [CC BY 4.0](https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/deed.pl)

Nazwa pochodzi od starszego pojęcia „shadow IT”, czyli sprzętu i usług używanych w firmie poza wiedzą działu IT. IBM opisuje Shadow AI jako niezatwierdzone użycie dowolnego narzędzia lub aplikacji sztucznej inteligencji przez pracowników lub użytkowników bez formalnej zgody i nadzoru działu IT. W praktyce to publiczny czat na prywatnym koncie, rozszerzenie AI w przeglądarce, wtyczka w środowisku programistycznym, zgoda OAuth dla asystenta z dostępem do dysku albo poczty, albo własna automatyzacja na kluczu API modelu.

Ustawa o KSC nie zna tego pojęcia i nie zakazuje korzystania z modeli. Wymaga za to szacowania ryzyka, zarządzania aktywami, kontroli dostępu, bezpieczeństwa łańcucha dostaw i obsługi incydentów, a każdy z tych obowiązków obejmuje sytuację, w której informacje z systemu objętego SZBI trafiają do zewnętrznego dostawcy. Dlatego traktuję Shadow AI jako scenariusz w rejestrze ryzyka i jako niezarządzaną usługę zewnętrzną, a nie jako osobną kategorię zgodności. Dostawca modelu, z którego korzysta pracownik, jest dostawcą usługi ICT tak samo jak dostawca poczty w chmurze.

Najlepszą odpowiedzią nie jest zakaz, tylko rejestr zatwierdzonych usług AI, zasady, jakie klasy danych mogą do nich trafiać, logowanie przez tożsamość organizacji i opisany z góry scenariusz obsługi incydentu na wypadek, gdy dane już wypłynęły.

## Powiązane pojęcia

- [Łańcuch dostaw](https://pelnomocnikcyber.pl/slownik/lancuch-dostaw/)
- [System zarządzania bezpieczeństwem informacji](https://pelnomocnikcyber.pl/slownik/szbi/)
- [Szacowanie ryzyka](https://pelnomocnikcyber.pl/slownik/szacowanie-ryzyka/)
- [Zapobieganie wyciekom danych](https://pelnomocnikcyber.pl/slownik/dlp/)

## Źródła

1. [IBM, What Is Shadow AI? (25 października 2024 r.)](https://www.ibm.com/think/topics/shadow-ai) (IBM)
