Losowe rozmieszczenie przestrzeni adresowej

Skrót: ASLR

Address space layout randomization: zabezpieczenie systemu operacyjnego, które losowo rozmieszcza w pamięci kluczowe obszary procesu, przez co błąd pamięci trudniej zamienić w działający exploit.

ASLR to technika, która utrudnia wykorzystanie podatnościPodatność Słabość produktu lub usługi ICT, którą można wykorzystać do ataku. Znane podatności dostają identyfikatory CVE, a te wykorzystywane w atakach trafiają do katalogu KEV. polegających na uszkodzeniu pamięci. System operacyjny losowo rozmieszcza w przestrzeni adresowej procesu jego kluczowe obszary: początek pliku wykonywalnego, stos, stertę i biblioteki. Atakujący nie wie więc, pod jakim adresem znajdzie funkcję, do której chce przekierować wykonanie kodu. Ta sama technika zastosowana do jądra systemu nazywa się KASLR.

ASLR nie usuwa podatności, tylko podnosi koszt jej wykorzystania. Przy podatnościach PHP2Shell w październiku 2026 r. VulnCheck pisał, że publiczne exploity działały na serwerach ARM64 i na systemach x86 z wyłączonym ASLR, a własny exploit firmy, który działał na x86-64 z włączonym ASLR, łączył wykonanie kodu z wyciekiem pamięci. Wyłączone ASLR na serwerze produkcyjnym traktuję więc jako lukę do wpisania w rejestr ryzyka, ale włączone nie zwalnia z aktualizacji.

Gdzie pada to pojęcie

Źródła

  1. Address space layout randomization (Wikipedia)