Co kierownik podmiotu może powierzyć pełnomocnikowi, a co zostaje przy nim?

Ustawa o KSC pozwala powierzyć zadania z cyberbezpieczeństwa innej osobie, ale nie odpowiedzialność. Co kierownik robi sam, co można zlecić i jak to zapisać.

Autor
Data
Czytanie
5 min
Kategoria
Pełnomocnik ds. cyberbezpieczeństwa
Spis treści
  1. Kto jest kierownikiem podmiotu?
  2. Co ustawa nakazuje kierownikowi robić osobiście?
  3. Co można powierzyć?
  4. Dlaczego odpowiedzialność nie przechodzi?
  5. Co to zmienia w umowie z pełnomocnikiem?
  6. Od czego zacząć?

Ustawa o KSC pozwala zlecić wykonanie zadań z zakresu cyberbezpieczeństwa innej osobie albo firmie, ale odpowiedzialność za ich wykonanie zostaje przy kierowniku podmiotu.

To zdanie wystarcza, żeby zrozumieć, dlaczego pełnomocnik ds. cyberbezpieczeństwaPełnomocnik ds. cyberbezpieczeństwa Osoba, której kierownik podmiotu powierza zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa. To nazwa praktyki: ustawa o KSC nie tworzy takiej funkcji ani nie określa jej zadań. nie jest sposobem na „załatwienie tematu”, i dlaczego umowa z nim musi wyglądać inaczej niż umowa z firmą informatyczną. Poniżej rozkładam to na przepisy.

Kto jest kierownikiem podmiotu?

Ustawa nie mówi o zarządzie ani o dyrektorze, tylko o kierowniku podmiotuKierownik podmiotu Osoba albo organ kierujący podmiotem kluczowym lub ważnym, na przykład zarząd spółki. Odpowiada za cyberbezpieczeństwo podmiotu także wtedy, gdy zadania powierzył innej osobie. kluczowego lub podmiotu ważnegoPodmiot ważny Podmiot z sektorów ustawy o KSC, który spełnia jej kryteria, ale nie jest podmiotem kluczowym. Wdraża SZBI i zgłasza incydenty poważne tak jak podmiot kluczowy.. Art. 2 pkt 8a ustawy o KSCUstawa o KSC Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Po nowelizacji z 2026 r. wdraża dyrektywę NIS2 i określa obowiązki podmiotów kluczowych i ważnych. definiuje go jako kierownika jednostki w rozumieniu ustawy o rachunkowości, a w jednostce sektora finansów publicznych jako kierownika tej jednostki w rozumieniu ustawy o finansach publicznych. W spółce komunalnej jest to zarząd, w gminie wójt lub burmistrz, w szkole dyrektor.

Gdy kierownikiem jest organ wieloosobowy i nie wskazano osoby odpowiedzialnej, odpowiedzialność ponoszą wszyscy jego członkowie (art. 8c ust. 2).

Wskazanie jednego członka zarządu jako odpowiedzialnego za cyberbezpieczeństwo jest więc pierwszą decyzją, którą warto podjąć i zaprotokołować.

Co ustawa nakazuje kierownikowi robić osobiście?

Art. 8d ustawy o KSC wymienia pięć obowiązków kierownika. Kierownik:

  1. podejmuje decyzje w zakresie przygotowania, wdrażania, stosowania, przeglądu i nadzoru systemu zarządzania bezpieczeństwem informacjiSystem zarządzania bezpieczeństwem informacji Uporządkowany sposób, w jaki podmiot kluczowy lub ważny zarządza bezpieczeństwem systemu używanego do świadczenia usługi, od szacowania ryzyka po obsługę incydentów.;
  2. planuje adekwatne środki finansowe na realizację obowiązków z zakresu cyberbezpieczeństwa;
  3. przydziela zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa i nadzoruje ich wykonanie;
  4. zapewnia, że personel jest świadomy obowiązków i zna wewnętrzne regulacje;
  5. zapewnia zgodność działania podmiotu z przepisami prawa i regulacjami wewnętrznymi.

Do tego dochodzi art. 8e: kierownik oraz osoba, której powierzono obowiązki kierownika w zakresie cyberbezpieczeństwa, raz w roku kalendarzowym przechodzi udokumentowane szkolenie.

Żadnego z tych obowiązków nie da się wykonać za kierownika. Pełnomocnik może przygotować warianty decyzji, policzyć koszty i napisać projekt przydziału zadań, ale decyzję podejmuje, budżet planuje i zadania przydziela kierownik.

Podczas kontroli organ zapyta o dokument z podpisem kierownika, nie o notatkę doradcy.

Co można powierzyć?

Wszystko, co jest wykonaniem, a nie decyzją.

Art. 14 ustawy o KSC mówi wprost: podmiot w celu realizacji zadań z art. 8 oraz art. 9 do 13 powołuje wewnętrzne struktury odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo lub zawiera umowę z dostawcą usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwaDostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa Firma, która na podstawie umowy prowadzi dla podmiotu działania z zakresu zarządzania ryzykiem, na przykład obsługę incydentów, testy lub audyty. Umowa z nią zastępuje własny zespół.. W praktyce chodzi o:

  • prowadzenie szacowania ryzykaSzacowanie ryzyka Proces, w którym podmiot ustala, co może zagrozić jego systemom, jak bardzo jest to prawdopodobne i jakie byłyby skutki. W praktyce mówi się też „analiza ryzyka”. i przygotowanie planu postępowania z ryzykiem (art. 8 ust. 1 pkt 1),
  • opracowanie i utrzymanie polityk i procedur z art. 8 ust. 1 pkt 2,
  • zbieranie informacji o cyberzagrożeniach i podatnościachPodatność Słabość produktu lub usługi ICT, którą można wykorzystać do ataku. Znane podatności dostają identyfikatory CVE, a te wykorzystywane w atakach trafiają do katalogu KEV. (art. 8 ust. 1 pkt 3),
  • obsługę incydentów, w tym klasyfikację i zgłoszenia do CSIRT sektorowego w terminach z art. 11 ust. 1,
  • przygotowanie danych do wykazu (art. 7) i utrzymanie kontaktu z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa (art. 9 ust. 1 pkt 1),
  • szkolenia z cyberhigieny dla personelu (art. 8 ust. 1 pkt 2 lit. i oraz j).

Osoba, która ma realizować zadania z art. 8 lub art. 11, przed ich rozpoczęciem przedstawia podmiotowi informację z Krajowego Rejestru Karnego o niekaralności za przestępstwa przeciwko ochronie informacji, a kierownik dopuszcza ją do zadań dopiero po otrzymaniu tej informacji (art. 8f ust. 1). Dotyczy to zarówno pracownika, jak i wykonawcy zewnętrznego.

Tak wygląda podział, który wynika z tych przepisów:

Schemat: kierownik podmiotu decyduje, planuje budżet i nadzoruje; pełnomocnik lub struktura wewnętrzna wykonuje zadania z art. 8 i art. 9 do 13; odpowiedzialność zostaje przy kierowniku

Dlaczego odpowiedzialność nie przechodzi?

Art. 8c ust. 1 ustawy o KSC przypisuje kierownikowi odpowiedzialność za wykonywanie przez podmiot obowiązków z art. 7b ust. 4, art. 7c, art. 7f ust. 3, art. 8, art. 8d, art. 8e, art. 8f ust. 1 i 2, art. 9 do 12b, art. 14 i art. 15. Ust. 3 dodaje, że kierownik ponosi tę odpowiedzialność także wtedy, gdy niektóre z obowiązków albo wszystkie obowiązki zostały powierzone innej osobie za jej zgodą.

Sankcja też jest osobista. Art. 73a ust. 1 pozwala nałożyć na kierownika karę pieniężną między innymi za niewykonanie obowiązków z art. 8, 8d, 8e, 8f, 11 i 15, jeżeli przemawia za tym czas, zakres lub charakter naruszenia; ust. 2 obejmuje nawet zaniechanie jednorazowe.

Kara może wynieść do 300 % wynagrodzenia kierownika, a w podmiocie publicznym do 100 % (art. 73a ust. 4 i 5). Zgodnie z art. 35 ustawy nowelizującej kary te mogą być po raz pierwszy nałożone po upływie 2 lat od jej wejścia w życie, czyli od 3 kwietnia 2028 r.

Ustawa nie przewiduje więc sytuacji, w której kierownik podpisuje umowę z pełnomocnikiem i przestaje się interesować tematem.

Przewiduje sytuację, w której kierownik nadzoruje wykonanie zadań przez pełnomocnika (art. 8d pkt 3) i za ten nadzór odpowiada.

Co to zmienia w umowie z pełnomocnikiem?

Umowa, którą widuję najczęściej, brzmi: „wykonawca zapewni zgodność z ustawą o KSC”. Taka umowa jest pusta.

Zgodności nie da się kupić; da się kupić wykonanie zadań i przygotowanie decyzji.

Umowa, która działa, zawiera:

  • listę zadań z art. 8 i art. 9 do 13, które wykonawca realizuje, i listę tych, które zostają w podmiocie, z imieniem i nazwiskiem osoby po stronie podmiotu;
  • tryb przygotowywania decyzji dla kierownika: kto, w jakim terminie i w jakiej formie przedstawia warianty, i kto je zatwierdza;
  • zasady dostępu wykonawcy do systemów i informacji, z zastrzeżeniem, że wykonawca nie administruje systemami i nie zatwierdza dostępów;
  • czas reakcji na incydent, spójny z terminami 24 i 72 godzin z art. 11 ust. 1;
  • obowiązek z art. 8f i jego powtórzenie na wezwanie podmiotu (art. 8f ust. 2);
  • zastrzeżenie, że wykonawca nie przeprowadzi audytu z art. 15 w tym podmiocie, bo zakazuje tego art. 15 ust. 2a, i wskazanie, kto ten audyt wykona;
  • jeśli ta sama osoba ma być IOD, ocenę konfliktu interesów z art. 38 ust. 6 RODO zatwierdzoną przez kierownictwo.

Od czego zacząć?

Od trzech decyzji, które kierownik podejmuje sam i które wystarczy zaprotokołować:

  1. kto w organie wieloosobowym odpowiada za cyberbezpieczeństwo (art. 8c ust. 2);
  2. które zadania zostają w podmiocie, a które trafiają do wykonawcy (art. 14);
  3. jaki budżet jest na to przeznaczony w tym roku (art. 8d pkt 2).

Dopiero z tymi trzema decyzjami ma sens rozmowa o umowie z pełnomocnikiem. O tym, czy pełnomocnik jest w ogóle potrzebny i jak go wybrać, pisałem na pawel.rosol.pl: Czy moja organizacja potrzebuje pełnomocnika ds. cyberbezpieczeństwa? i Jakie kompetencje powinien mieć pełnomocnik?.

Pojęcia w tym tekście (13)
Ustawa o KSC
Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa. Po nowelizacji z 2026 r. wdraża dyrektywę NIS2 i określa obowiązki podmiotów kluczowych i ważnych.
Kierownik podmiotu
Osoba albo organ kierujący podmiotem kluczowym lub ważnym, na przykład zarząd spółki. Odpowiada za cyberbezpieczeństwo podmiotu także wtedy, gdy zadania powierzył innej osobie.
Pełnomocnik ds. cyberbezpieczeństwa
Osoba, której kierownik podmiotu powierza zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa. To nazwa praktyki: ustawa o KSC nie tworzy takiej funkcji ani nie określa jej zadań.
Podmiot ważny
Podmiot z sektorów ustawy o KSC, który spełnia jej kryteria, ale nie jest podmiotem kluczowym. Wdraża SZBI i zgłasza incydenty poważne tak jak podmiot kluczowy.
System zarządzania bezpieczeństwem informacji
Uporządkowany sposób, w jaki podmiot kluczowy lub ważny zarządza bezpieczeństwem systemu używanego do świadczenia usługi, od szacowania ryzyka po obsługę incydentów.
Dostawca usług zarządzanych w zakresie cyberbezpieczeństwa
Firma, która na podstawie umowy prowadzi dla podmiotu działania z zakresu zarządzania ryzykiem, na przykład obsługę incydentów, testy lub audyty. Umowa z nią zastępuje własny zespół.
Szacowanie ryzyka
Proces, w którym podmiot ustala, co może zagrozić jego systemom, jak bardzo jest to prawdopodobne i jakie byłyby skutki. W praktyce mówi się też „analiza ryzyka”.
Podatność
Słabość produktu lub usługi ICT, którą można wykorzystać do ataku. Znane podatności dostają identyfikatory CVE, a te wykorzystywane w atakach trafiają do katalogu KEV.
Incydent
Zdarzenie, które szkodzi albo może zaszkodzić bezpieczeństwu systemów informacyjnych. Zgłaszać trzeba nie każdy incydent, tylko incydent poważny.
CSIRT sektorowy
Zespół reagowania na incydenty dla jednego sektora lub podsektora, ustanowiony przez organ właściwy. To do niego podmiot kluczowy lub ważny zgłasza incydent poważny.
Podmiot publiczny
Podmiot z sektora „podmioty publiczne” w załączniku nr 1 lub 2 do ustawy o KSC. Podmiot publiczny, który jest podmiotem ważnym, wdraża SZBI według załącznika nr 4 do ustawy.
Inspektor ochrony danych
Osoba wyznaczona przez administratora lub podmiot przetwarzający do zadań z RODO. Tutaj pojawia się przy incydentach z danymi osobowymi i przy łączeniu tej funkcji z rolą pełnomocnika.
RODO
Rozporządzenie (UE) 2016/679 o ochronie danych osobowych. Tematy RODO omawiam na pawel.rosol.pl; tutaj pojawia się przy incydentach, które są też naruszeniem ochrony danych.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kierownik podmiotu może przenieść odpowiedzialność na pełnomocnika?

Nie. Art. 8c ust. 3 ustawy o KSC stanowi, że kierownik ponosi odpowiedzialność także wtedy, gdy niektóre albo wszystkie obowiązki zostały powierzone innej osobie za jej zgodą. Powierzyć można wykonanie zadań, nie odpowiedzialność za nie.

Które obowiązki kierownik podmiotu wykonuje osobiście?

Te z art. 8d ustawy o KSC, decyzje o systemie zarządzania bezpieczeństwem informacji, planowanie środków finansowych, przydzielanie zadań i nadzór nad nimi, zapewnienie świadomości personelu i zgodności z prawem, oraz coroczne szkolenie z art. 8e. Pełnomocnik może je przygotować, ale decyzja i podpis należą do kierownika.

Co powinna zawierać umowa z zewnętrznym pełnomocnikiem?

Wskazanie, które zadania z art. 8 i art. 9 do 13 wykonawca realizuje, a które zostają w podmiocie, tryb przygotowywania decyzji dla kierownika, zasady dostępu do systemów i informacji, czas reakcji na incydent, obowiązek z art. 8f (informacja z KRK) oraz zastrzeżenie, że wykonawca nie przeprowadzi audytu z art. 15 w tym podmiocie.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 5 lipca 2018 r. o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 20, ze zmianami
  2. Ustawa z dnia 23 stycznia 2026 r. o zmianie ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2026 poz. 252
  3. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2555 (NIS2)
  4. Rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO)